La malluma flanko de la luno

Tiu kontribuo estiĝos iom pli persona. Ĝi temas pri malagrabla travivaĵo de mia partnerino, sperto, kiu ŝajne ne plu estas tro malkutima en nia socio.
Antaŭ kelkaj tagoj ni parolis pri okazo en Oksfordo. Lernantoj de iu lernejo batadis knabon tiel forte, eĉ per piedoj sur la kapon, kiam li jam kuŝis sur la grundo, ke li estis serioze vundita. Li havos por sia tuta vivo cerban damaĝon. La ĉeestantaj lernantoj gaje fotis tiun spektaklon per siaj poŝtelefonoj.
Ni konkludis, ke tiu malĝoigja okazaĵo iom spegulas la nuntempan kulturon pri publika distra plezuro, komparebla kun la iamaj gladiatoraj ludoj romiaj.

Kiam mia partnerino hieraŭ biciklis tra la Florence-Parko en la orienta parto de la urbo, ŝi rimarkis grandan grupon da ĉirkaŭ 30 lernantoj, plej verŝajne el la apuda multekosta nova lernejo katolika St. Gregory. Ili brue kaj ekscitite moviĝis. Meze de la grupo troviĝis du knabinoj, kiuj forte reciproke batis sin. Eble ankaŭ pro nia lasta konversacio mia partnerino iom panike proksimiĝis al la grupo kaj postulis tujan ĉesigon de tiu agado.
Nun la tuta situacio ŝanĝiĝis. La interrompo kaŭzis grandan proteston de la ĉeestantoj, kvazaŭ ilia prefera ludilo estas forprenita. La plej multaj de ili kun agresema sinteno fokusiĝis al mia partnerino. Unu el ili, pli granda kaj forta lernantino tre proksimiĝis al ŝi kaj mansvingis tranĉilon antaŭ ŝia vizaĝo. Kun la alia mano ŝi batis mian partnerinon kontraŭ ŝia biciklada kasko, forte sakradante. La aliaj gejunuloj kolere kriis, kaj la tuta situacio fariĝis pli serioza.

Du aliaj pasantoj, kiuj rigardadis tiun spektaklon, altelefonis policanojn por helpo. Ili rapide aperis kaj dissolvis la furiozan amason da lernantoj, kiuj intencis solvi siajn lernejajn konfliktojn post la lernado.

Post tia travivaĵo mia partnerino, kiu kuraĝe agadis, estis tute konfuzita kaj ŝokita kaj bezonis kelkan tempon por trankviliĝi.

Mi nur skribas pri tio, ĉar ekszistas krom ĉiuj mirindaĵoj en Oksfordo ankaŭ tiaj mallumaj fenomenoj.

Lernejo St. Gregory la Granda

 

Morris- Dancado

Kiel jam antaŭ miloj da jaroj ankaŭ nuntempe la homoj festas la alvenon de printempo. En Anglio homoj renkontiĝas por kune danci kaj kanti. Egde de mezepoko la tielnomata Morris Dance estas fiksa parto de la loka kulturo. Ĉi- semajnfino aperis en la urbocentraj stratoj multaj kolore kostumitaj dancogrupoj, kaj ĝoja muziko estis aŭdebla. La dancistoj de ĉiuj grupoj distingis sin per diversaj vestaĵoj, ĉar sole en Anglio ekzistas 6 diversaj regionaj tradicioj. Komuna trajto de ĉiuj estas, ke ili dancas en grupoj sekvantaj kun tre ritmaj paŝoj la sonojn de fluto, fidlo kaj tamburo. Nuntempe malgrandaj akordionoj aŭ aliaj instrumentoj estas ankaŭ ludataj. La dancistoj uzas bastonojn kaj tukojn en siaj formacioj. La tipa Morris-ulo estas eble jam grizulo kun barbo, blanka vestaĵo kaj kolora vesto aŭ bandoj, kaj sonoriletoj ĉirkaŭe siaj kruroj. Aparte interesa estas lia ĉapelo, kiu povas esti ornamita per plumoj de sovaĝaj birdoj kaj ĉiuj ajn gajaj kromaĵoj. Lia partnerino surhavas koloran tradician robon aŭ jupon.

En la lastaj jaroj nova tendenco en la Morris- dancado establiĝis, nome vent-danco. La dancistinoj estas iom fantazie orientalaj vestitaj, kaj kun ora kaj arĝenta monero ornamitaj. Ili lerte moviĝas je la muzikaj ritmoj. Kelkaj el tiuj grupoj dancas al araba, aliaj ekz al tradicia angla muziko. Tiu spectaklo altiras ĉiam multajn pasantojn.
Kio plaĉas ĉi tie multjare al la homoj nun disvastiĝis tutmonde. Do Morris- dancado estas bonvena importaĵo en multaj landoj kiel la germana biero aŭ la irlanda popola muziko.

Muzikeme ni renkontiĝas.

Jam foje mi parolis pri la multetna loĝantaro en Oksfordo. Plaĉas al mi vidi la membrojn de diversaj grupoj, tamen pli plaĉas al mi vidi, kiam ili kunvenas kaj faras ion kune. Kio taŭgas pli bone por tia agado ol muziko. Ja abundas bonaj muzikistoj en nia urbo.

La oksforda muzika ensemblo Confluence Collective (Kunflua Kolektivo) ekzistas ekde kelkaj jaroj kaj estas bona ekzemplo pri kreema kultura miksaĵo. Unu foje monate la diversetnaj membroj renkontiĝas en malfermita rondo por gaje muziki kaj amikumi. Ili ŝatas ludi muzikon el siaj propraj landoj, sed ankaŭ aprezas kanti kaj ludi intergeneracie kaj intersekse iun fremdan. Tradiciaj anglaj kantoj popolaj, muziko el Portugalio, Germanio, Brazilio aŭ Afriko estas aŭdebla. Aŭ novaj mondmuzikaj komponaĵoj estiĝas. Tiel diversaj la membroj, kiel malsamaj estas kompreneble la instrumentoj. De gitaro, violono, saksofono ĝis afrikaj aŭ persaj tamburoj ĝis la hinda sitaro kaj aliaj raraj asiaj instrumentoj estas ludataj.

Kvankam la grupo ĉiam konsistas el la pli mal pli samaj musikistoj, ofte aperas novaj vizaĵoj.
Ĉi-foje ĉeestis profesia muzikisto el Pakistano. Li estas efektiva rakontanto, kiu sekvas longan vicon de muzikaj poetoj. Lia tradicia vestaĵo bone akordis kun liaj aparte impresaj kantoj. Unue li kantis sola kaj poste li invitis kunludi la aliajn muzikantojn.
Ankaŭ la vizitantoj ĉiam estas invitataj partopreni kaj kunkantante kaj ritme akompanante.
Je kafo, teo kaj iu frandaĵoj la muzikema komuneto trovas tempon por babili kaj konatiĝi.

Ne nur komenco de printempo

High Street

Laŭplane printempo alvenis en Oksfordo hodiaŭ la 20-an de marto. Jam ekde multaj tagoj ĉie oni povis vidi belegajn florojn kaj arbajn floraĵojn, tamen nur hodiaŭ la suno brilis daŭre kaj la temperaturoj estiĝis vere agrablaj. Ankoraŭ hieraŭ estis kovrita la ĉielo kaj malvarma vento blovis. Multaj homoj ne plu kredis, ke la suno estus videbla hodiaŭ por la granda ĉiela spektaklo, la suna eklipso.
Ni estis bonŝanca, la suno aperis kaj la natura evento fine estiĝis publika afero. La infanoj en la lernejoj surhavis specialajn okulvitrojn por kune rigardi al la suno...Tia feliĉo!

Feliĉo ja estas nekutima afero. Ĉiuj aprezas ĝin. Do ne surprizas ke eĉ UNO en 2012 kreis Internacian tagon de feliĉo, kies datreveno estas ĝuste hodiaŭ.

Protekto kontraŭ la malbona rigardo

Nia urbo ja konsistas el multfaceta loĝantaro, do ne mirigas, ke sur la stratoj eblas vidi ĉiujn ajn vestaĵojn diversnaciajn. Kelkfoje mia toleremo estas defiita, nome kiam mi renkontas la nigrajn virinojn. Ne temas pri afrikaninoj aŭ aliaj malhelhaŭtuloj. Ĉiam kiam mi vidas virinojn havantaj nigrajn vestaĵojn, kiuj kovras la tutan korpon inkluzive la vizaĝon, mi iom sentiĝas konfuza kaj ribela sinteno estiĝas.
Jen kelkaj vortoj pri tiu vestaĵa fenomeno, nomata nikabo.

Jam en antaŭislama tempo la nikabo estis parto de beduina kulturo sur la araba duoninsulo. La beduinoj kovris la tutan korpon por protekti sin kontraŭ forta suna radio kaj dezerta sablo. Poste tiu praktika tradicio estiĝis parto de religia kutimo de la islamo.

En la Korano troviĝas verso:

"Kaj diru al la kredantinoj, ke ili mallevu sian rigardon, kaj gardu sian ĉastecon, kaj ke ili ne montru siajn ĉarmojn, krom tio, kio devas esti videbla, kaj ke ili kovru per siaj vestaĵoj la bruston."

Tiujn vortojn fundamentaj islamanoj prenis por preskribi al la virinoj siajn striktajn vestaĵordonojn dum moderataj islamanoj nur postulis vualon sen kovri la vizaĝon.

Hodiaŭ la nikabo estas kutima plejparte en Sauda Arabujo kaj Jemeno, sed ankaŭ en Sirio aŭ Irako. En Eŭropo oni povas vidi ĝin surtrate, kvazaŭ en multaj landoj publika diskuto estiĝis pro tiu afero kaj en kelkaj la nikabo estas malpermesita. Ekz en Belgio, Nederlando aŭ Hispanio la virinoj ne rajtas surhavi ĝin en lernejoj, malsanulejoj aŭ aliaj publikaj institucioj. Ĉi tie en Britio tio valoras ekde 2011. En Francio oni agis plej rigore kontraŭ la nikabo. Tie ne estas permesita surhavi ĝin ie ajn en publika loko ekde 2010. Tiu leĝo estis konformita de la plej alta juĝeja instanco eŭropa en Bruselo en 2014.

En Italio jam en la 70a jaroj oni malpermesis inter aliaj tiun vestaĵon per Kontraŭ-teroro-leĝo. Kaj en Germanio ekzistas tielnomata Vermummungsverbot, kiu malpermesas al demonstraciantoj kovri sian vizaĝon por ke ili estu identigeblaj. Jen kovri la vizaĝon estas taksata kiel krimo.
Tiaj homoj aŭ ekz bankrobistoj estus la ekvivalento de nikabuloj, kiam oni tiun aferon pririgardas nur eksteraĵe. Tion ja faras infanoj aŭ homoj kiuj ne interesiĝas pri aliaj tradicioj aŭ religioj.

Kiel trakti tiun aferon en sekulara Eŭropo kun sia ĝenerala malfermita-vizaĝo- kulturo? Eble kiel afero de rajtoj por minoritatoj? Sed estas ja ne nur, ke tiuj kamuflitaj personoj volas protekti sin. La kaŭzo de ilia timo estas realaj homoj, kaj ĉi-kaze la plejmulto de socio.

Surrivere

Rivero en la urbo donas ĉiam specialan etoson al ĝi, ĉu pro ĝia natura beleco aŭ pro la vigla homa movado sur ĝi.
Mi vizitas la Tamizon tiom ofte kiel eblas al mi. Aparte mi ŝatas la boatan vivon sur la rivero.
Proksime de la urba centro oni povas vidi la rektangulajn platajn puntojn (angla: punts) en kiuj la someraj turistoj aŭ senokupitaj studentoj serene pasigas sian tempon, unu el ili stirante per longa stango. Tiuj pontono- similaj veturiloj kutime servis ĝis meze de la 19a jarcento, tiam diversgrandaj, kiel transportilo por ĉiuj ajn taskoj, de delivero ĝis transriverigo de homoj.

Sed plejparte la studentaj kaj komunumaj sportboatoj, remilaj aŭ kanuaj dominas la riveron, kaj iliaj sportistoj disvastigas apartan kaj energian etoson instigan, kiun mi preskaŭ eblas rezisti.

Jam en 1839 fondiĝis la universitata remila klubo. Remilado estas nuntage la plej populara sporta aktivado de studentoj, kaj granda parto de la sportistoj estas studentinoj. En Kembriĝo jam iom frue estis fondita remila klubo. Ambaŭ universitataj kluboj konkuras ĉiujare en grandspektakla kurado en Londono.

Ĉi tie en Oksfordo du remilkuradoj aparte aligas sportumajn homojn, Torpids en printempo kaj Eights en somero. Ambaŭ estas tielnomataj karambolaj kuradoj. En tiu speciala kurado samtempe startas la longaj remilboatoj (8 remilistoj plus 1 stirilisto) en kordono kun distanco de unu kaj duona boata longeco inter si. La rivero ĉi tie ne estas sufiĉe larĝa por starti unu apud la alia. Do unue oni provas tuŝi la antaŭan boaton, kiu perdas tiamaniere poentojn, sed la ultima celo estas atingi la finon de la streko, kaj tiel estiĝi la Kapo de la rivero (tiu titolo donis la nomon al la konata restoracio Head of the River ĉe la ponto).
En la alia karambola remilkurado en somero la tuŝitaj boatoj ne devas kontinui la konkuron.

Ĵus okazis la kvartagaj Torpids, kaj la vetero montriĝis de ĝia plej bona flanko. Ofte la studentoj ekzercas sin en tre malagrabla vetero, malseka kaj malvarmega.
Kaj tiom multe da horoj! Ofte mi demandas al mi, kiel ili povas atingi altkvalitajn studrezultatojn, kiam ili foruzadas la tempon por sporta aktivado? Aliflanke tio povas esti bona kompenso por la sidanta laboro super la libroj aŭ antaŭ la komputilo.

Ĉielarka flago

De kelkaj tagoj en la urbo videblas ĉielarkaj flagoj, ĉu el la fenestroj aŭ super la kolegiaj tegmentoj, ili gaje salutas nin per la flagraj koloroj de diverseco. Ĉi-tage tiu flago atentigas nin pri la aliaseksorientiĝo. Ĝi estas simbolo de Gay Pride (Geja Fiero)- movado. Temas pri digneco de gejoj, lesbaninoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj, kiuj per specialaj evantoj publike atentigas nin pri siaj sentoj esti alia ol la tianomata normo. Tio okazas je apartaj tagoj, kiel ĵus je la tago de Sankta Davido. En junio Geja Fiero- festivalo okazos en la urba centro. Sur du scenejoj multfaceta programo estos oferta...