Monday, 15 May 2017

Marjorie Boulton festis sian 93-an naskiĝtagon !

Estis denove granda plezuro reviziti Marjorie Boulton, unu el la plej konataj esperantistoj. Ŝi ĵus festis sian 93-an naskiĝtagon. Plaĉis al mi vidi ŝin en sufiĉe bona stato kaj en bona humoro. "Mi faras bone, laŭ mia aĝo", ŝi volonte konfirmas. Nuntempe ŝi ne plu povas bone marŝi senhelpe, do rulseĝo necesas. Bonŝance kunloĝas kun ŝi Maciej, ŝia prizorganto, kiuj de kelkaj jaroj bonkore kaj ege atente zorgas pri ŝi. Marjorie nomas lin 'mia nobla polo'. Tio ja li estas.
Pro li ŝi povas forlasi la domon kaj ankoraŭ partopreni en universitataj kunvenoj, muzikaj eventoj, ja ŝi eĉ ĉeestis la 100-an Universalan Kongreson en Francio.

Plaĉas al Marjorie viziti la faman botanikan ĝardenon en Oksfordo. Same kiel rigardi al la  antaŭfronta ĝardeneto de ŝia (kompreneble) verda domo, kie ĉiam estas provizita manĝaĵo por katoj de la najbararo, kaj akvo por la birdetoj.
Interparolado kun Marjorie nuntage estas iom pli malrapida ol antaŭe, sed ankoraŭ ĝi estas piprita per inteligentaj frandaĵoj kaj bona humuro. Sed lastatempe mankis bona apetito al ŝi. Pri tio ŝi mem iom miras.
Nu, ni deziras, ke ŝi ankoraŭ sufiĉe bone ĝuu siajn venontajn krepuskajn jarojn.


Foto: Maciej Mirnowicz

 

Denove fantoma biciklo !


Blanka aŭ fantoma biciklo ie je la strata rando signifas mortinta biciklanto ! Estas malgranda tuja monumento, kiu servas kiel rememorigilo de la tragedio. Ĝi ankaŭ servas kiel trankvila deklaro pri subteno de biciklantaj rajtoj kaj sekura vojaĝado. Tiu tradicio estiĝis en Usono komence de 21 jarcento kaj nun okazas tutmonde.
Ni ĉiuj vojaĝas la saman nesekuran stratojn kaj alfronti la samajn riskojn; la mortinto povus same facile esti iu ajn el ni.



Tiu ĉi biciklo estas el nia urbo, kie pasintan semajnon koliziis studentino kun buso. La pli ĝustajn cirkonstancojn de la akcidento ankoraŭ ne estas priskribitaj. Faktas nur la morto de ĵus finpreparita studentino de ekologia fako.
Du tagojn poste proksime 150 biciklantoj, simpatiantoj kaj amikoj de ŝi kun bicikloj silente marŝis la straton, kie okazis la trista akcidento.
Oksfordo estas konata kiel bicikla urbo. Tamen tio ne signifas, ke ekzistas bone zorgitaj vojoj por biciklantoj, nur ke ekzistas multe da biciklantoj. Ja estas universitata urbo, kaj studentoj estas la plej granda parto el ĉiuj biciklantoj, sed kiel ili vojaĝadas estas alia afero.

Ni ne nur funebras kun la familio der mortinto, ni plu klopodu por plibonigo de trafika situacio en nia urbo kaj atento pri biciklantoj.



Thursday, 4 May 2017

Majo bela venu!

En multaj landoj de la mondo oni festas la unan tagon de majo. Plejparte estas laboristoj, kiuj atentigas pri iliaj laboraj rajtoj kaj ofte malbonaj vivosituacioj. Sed ankaŭ kontraŭuloj de la kapitalista sociosistemo montriĝas sur stratoj, kaj ofte esprimas ilian malŝataton pri tiu sistemo per vandalisma agado. Ropitaj aŭtoj aŭ vendejaj fenesregoj estas la rezultoj. Alie en nia urbo, kie ŝajne ĉio estas en bona ordo. Ĉi tie oni festas la alveno de printempo en iom paga etoso. Laŭ gazetaj raporto preskaŭ tridek mil homoj jam frue, je la sunleviĝi amasiĝis en la urba centro. Ekde mezepoka aĝo je la sesa ĥorknaboj kantas de la Magdalen-kolegia turo kristanaj himnoj. Poste homoj marŝas tra la urba centro pou rigardi al muzikaj kaj danzej performoj- sed rigardu vi mem:






Sunday, 23 April 2017

Blua arbaro

Estis denove iu el tiuj apartaj printempaj tagoj, ŝajne faritaj por ĝojigi la human koron en tempo trista kaj konfuza. Mi vagadis en la arbaro de la universitata arboreto kun familio kaj amikoj. Kia vido! Sub la fagoj disvastiĝis vasta tapiŝo de bluaj floroj. Unufoje jare, en printempo tiu vidindaĵo aperas. Ekzistas diversaj lokoj kiel tiu ĉi en Oxfordo kaj en la ĉirkaŭo de nia urbo, kie floras tiuj floroj. Temas pri Hyacinthoides non-scripta. Estas la scienca, latina nomo. Ĉi tie en Britio, kie la bela planto abundas, ĝi nomiĝas Bluebell (Blua sonorilo), kaj en mia gepatra lingvo la nomo estas Atlantisches Hasengloeckchen (Atlanta leporo-sonorileto). Laŭ mi la germana nomo montras tiel bele la poeton en la sciencisto, la senteblan homon en reĝo de malvarmaj faktoj...

Mi trovis benkon je la vojo kaj tempon por iom resti. Ĉu io okazis? Jes, ja, la arbaro ŝanĝiĝis al mirlando!




Thursday, 16 March 2017

Alma- filino de Oksfordo

                                                         Foto de commons wikimedia.org

Certe vi jam konas Alma Deutscher, tiun viglan kaj energian muzikiston. Ŝi naskiĝis en Oksfordo kaj ĵus festis sian 12 naskiĝtagon. Nuntempe si loĝas alialoke, tamen iam nia urbo estos fiera pri ŝi!

Mi ŝatas aŭskulti ŝiajn komponaĵojn, sed aparte la unuan KD-on de la “malgranda” Alma kun muzikaj pecoj por piano kaj violono, klasikaj muzikaĵoj, kiujn ŝi parte verkis kvin- ses- kaj sepjara. Mi iom sorĉite aŭskultas, kvazaŭ mi malkovras la  belecon de muziko la unuan fojon. Tute mankas la tipa infana ekscito, ĉie regas ja bontempa mezuro kaj ordo. Tamen ekscite ŝi ja povas paroli pri sia muziko kaj la komponado. Kaj firme, ŝi klarigos al vi, kial muziko estu bela !

Pasintan jaron Alma finis sian plenlongan operon, kiu baziĝas sur la tradicia historio de Cinderelo, sed adaptita al la nuntempo. Evila Duonpatrino havas du maltalentajn filinojn kaj la muzikeman Cindarelon, kiu estas natura komponisto. Hazarde Cindarelo trovas ampoemon de princo kaj tuj estas instigata komponi ion trafan por li. Ĉe balo de la princo ŝi bele kantas lian verkaĵon, ne konscienca, ke li ja estas la poemverkisto. La princo siaflanke ne rimarkas, ke Cinderelo estas la kreinto de komponaĵo. Sed finfine la paro estas unuiĝinta. En la opero montriĝas kiel poemo kaj muziko nature trovas sin.
Ankaŭ rimarkinda estas la fakto, ke la opera estas verkita kaj unue surscenigita en la hebrea lingvo. Alma, kies patro estas israelano, jam koncertis  kune kun la Israela Simfonia Orkestro.

Min  fascinas la procezo de ŝia muzika verkado. Jen nuntempa ekzemplaro de vera kreemo. Certe, Alma estas infano kun unu kruo en mirlando, sed ŝia verkaĵo estas tiel matura, kvazaŭ ŝi travivis jam tutan komponistan vivon.
De ŝi ni povas lerni kiel ideoj estiĝas, nome senklopode el senstreĉa sinteno aŭ eĉ en sonĝo. Ludeme turnanta sian saltantan ŝnuron aŭ improvizanta sur piano- tiumaniere al ŝi venas ideoj por komponaĵoj.

Alma estas hejmedukita; ŝi kaj ŝia fratino multe ludas ekstere en la ĝardeno kun vido al belega pejzaĝo. En kutima lernejo ŝi ne havus sufiĉe da libera tempo por sekvi siajn inspirojn, mankus tempo por revi kaj sencele ludi. Kaj freŝa aero, ŝi emfazas.
Kompreneble Alma okupiĝas pri muziko. Tri ĝis kvin horojn ĉiutage ŝi aŭskultas ion aŭ surskribas siajn ideojn kaj prilaboras siajn komponaĵojn kaj tio nepre bezonas klopodon. Tamen ĉio estas memdeterminita afero, centpercente ĝoje perceptata.

Alma estas anĝelo kun klara brila mesaĝo en tempo malluma kaj konfuza.

Friday, 10 March 2017

Finfine




































Tiu ĉi belega probraĵo ne restis longe je la doma merkato. Finfine hodiaŭ bonŝanca aĉetanto kaptis la okazon. Mi devas konfesi, ke mi estas iom ĵaluza. Sed kiu ne estu? Tiel bona domo. Eble unurigarde ĝi aperas iom neglekta, tamen pripensu nur, sole la loko estas mirinda; tiel proksime al la freŝa rivereto kaj nur kelkajn paŝojn for de la parko. Kia trankvila kaj vigliga ĉirkaŭo. Kaj nur 15 minutojn ĝis la urba centro!
Tamen kelkaj duboj enkapiĝas: Oksfordo ofte estas en danĝero pro la alta akva nivelo kaj tiu propraĵo ja lokas en inunda aero. Ho ve, kaj kion okazas, kiam la doma merkato-bobelo krevos. Tiam la tuta afero estas senvalora.

Lasu nin iom ĉirkaŭrigardi je la oksforda merkato: Eble troviĝas iu taŭga por ni:

Dum la lasta jaro la plej multaj venditaj konstruaĵoj estis teracitaj domoj, kiuj kostis proksime
£456,043. Duobladoma duono (Semi-detached properties) vendiĝis proksime £511,226, kaj apartamentoj je £324,112.

Bonan Tagon !

Tuesday, 21 February 2017

Tago de la gepatra lingvo

Hodiaŭ estas la Tago de la gepatra lingvo proklamita de UNECO en la jaro 1999.
En multaj partoj de la mondo ankoraŭ nuntempe homoj ne rajtas paroli sian gepatran lingvon aŭ la cirkonstancoj por paroli ĝin ne estas favoraj. Tial UNECO daŭre klopodas plibonigi la lingvan situacion.
Oficiale tio sonas jena:
"La protektado kaj la antaŭenigo de la gepatraj lingvoj estas bazaj antaŭkondiĉoj por tutmonda civitaneco kaj vera reciproka interkompreniĝo. La kompreno kaj parolkapablo en pluraj lingvoj kondukas al pli bona kompreno de la riĉeco de kulturaj interagoj en nia mondo..."

En Oksfordo ni estas bonŝanca. Ĉiu povas paroli kion li volas. Tamen atentigo pri gepatraj lingvoj tre gravas ankaŭ tie ĉi.
Laŭ la lasta urboadministra censado (de 2011) Oksfordo estas deklarita kiel diversetna urbo. 22% de la loĝantaro konsistas el nigraj aŭ minoritataj grupoj, krome 14% de blankaj grupoj, sed sen brita etno- fono.
La plej grandaj etnaj grupoj konsistas el pakistanoj, hindoj, nigraj afrikanoj kaj aliaj asiaj kaj ĉinaj etnaj grupoj.

La infanloĝantaro estas konsiderinde pli granda ol la maljuna, kaj tio signifas entute pli diversetnan popolon estontan.


Du franca/germana infanoj kaj ilia amiko kun Kazaĥio fono rigardante anglan kartunon koncerne faraonajn vestaĵojn.

Nur por doni ekzemplon, mi mem kiel germanulo vivas kun mia franca partnerino tie ĉi. Niaj infanoj 5/9 jaraĝaj parolas trilingve, nome la francan kiel patrinolingvo, la germanan kiel patrolingvo kaj la anglan kiel lokan lingvon. Ĉar ili naskiĝis en Britio kaj la angla fariĝas pli kaj pli ilia plej forta lingvo, iliaj gepatraj lingvoj estas iom "endanĝeritaj".

Tial ni ne volas neglekti la uzadon de la gepatraj lingvoj ĉe niaj infanoj. Kaj mi mem ĉiam mirigas, kial dulingvaj aŭ multlingvaj familianoj ne daŭrigas la konversacion en la gepatraj lingvoj. Kelkfoje tio estas pro komforto, aliafoje pro la sento, ke paroli tiujn lingvojn estas maloportuna.

Vorpasis la tagoj, kiam oni supozis, ke plurlingva edukado konfuzadas infanojn. Nuntage siencistoj postulas male, ke ĝi ĝenerale estas avantaĝo por la tuta evoluo de la infano, aparte por la fleksebleco de la cerbo.

Do festu ni hodiaŭ la Tagon de la gepatra lingvo.
Bonjour kaj Guten Tag !